De juiste metaalboor kiezen voor jouw klus
|
Metaalbewerking begint met het kiezen van het juiste gereedschap. Of je nu gaten wilt boren in staal, aluminium of roestvast staal (RVS), de kwaliteit van de metaalboor heeft veel invloed op het eindresultaat. Met de juiste boor werk je nauwkeuriger, voorkom je onnodige slijtage en verleng je de levensduur van je gereedschap. Metaalboren zijn verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen. Ze verschillen onder andere in materiaal, slijping, coating en lengte. Maar welke metaalboor heb je nodig voor jouw werkzaamheden? Dat hangt vooral af van het materiaal dat je bewerkt en de eisen die je aan het boorgat stelt. |
 |
Welke soorten metaalboren zijn er?
De meeste metaalboren zijn gemaakt van HSS, oftewel High Speed Steel. Dit snelstaal behoudt zijn hardheid bij hoge temperaturen en is daardoor geschikt voor uiteenlopende metaalbewerkingen. Binnen deze groep bestaan verschillende uitvoeringen.
HSS-R voor algemeen boorwerk
HSS-R metaalboren worden tijdens de productie rolgewalst. Dit levert een taaie en betaalbare boor op die geschikt is voor veel standaardwerkzaamheden. Je gebruikt deze uitvoering bijvoorbeeld voor het boren in normaal staal en andere relatief zachte metalen.
Voor klussen waarbij je geen uitzonderlijke eisen stelt aan de nauwkeurigheid, is een HSS-R boor vaak een praktische keuze.
HSS-G voor nauwkeurig boren
HSS-G metaalboren worden geslepen. Hierdoor krijgen ze scherpe snijkanten en een nauwkeurige vorm. Dat maakt ze geschikt voor toepassingen waarbij de positie en afmetingen van het boorgat belangrijk zijn.
Hoewel geslepen boren doorgaans duurder zijn dan rolgewalste varianten, bieden ze voordelen bij nauwkeuriger werk. Ze worden dan ook veel gebruikt in werkplaatsen en bij professionele metaalbewerking.
HSS-Co voor RVS en harde metalen
Werk je regelmatig met roestvast staal? Dan is een HSS-Co metaalboor een geschikte optie. Deze boren bevatten kobalt, waardoor ze beter bestand zijn tegen hoge temperaturen en slijtage.
Dat is belangrijk bij materialen die tijdens het boren veel warmte veroorzaken. Met de juiste snijsnelheid en voldoende koeling kun je de boor langer scherp houden en een goed boorresultaat behalen.
VHM voor professionele toepassingen
VHM staat voor volhardmetaal. Deze boren zijn zeer hard en slijtvast en worden onder andere gebruikt bij machinale metaalbewerking en CNC-toepassingen. Ze zijn geschikt voor hoge snijsnelheden, maar vragen wel om een stabiele machine en een goede opspanning.
Bij handmatig boorwerk zijn ze doorgaans minder geschikt, omdat trillingen en onverwachte bewegingen het risico op breuk vergroten.
Waarom zijn coatings belangrijk?
Naast het basismateriaal kan ook de coating van een metaalboor verschil maken. Een coating helpt om wrijving en slijtage te verminderen en kan de weerstand tegen hoge temperaturen verbeteren.
Een bekend voorbeeld is TiN, oftewel titanium nitride. Deze coating herken je meestal aan de goudkleurige afwerking. TiN wordt toegepast om de slijtvastheid te verbeteren en de wrijving tijdens het boren te beperken.
Ook TiAlN wordt gebruikt bij metaalboren. Deze coating heeft een hoge hittebestendigheid en is vooral interessant bij toepassingen met hogere snijsnelheden.'
Een coating maakt een boor niet automatisch geschikt voor ieder materiaal. De eigenschappen van het basismateriaal, de boorgeometrie en de gekozen bewerkinstellingen blijven belangrijk.
Let op de punthoek en lengte
Niet alleen het materiaal bepaalt welke metaalboor je nodig hebt. Ook de punthoek speelt een rol. Veel standaardboren hebben een punthoek van 118 graden. Deze uitvoering is geschikt voor algemeen boorwerk in verschillende metalen.
Een punthoek van 135 graden komt veel voor bij boren voor hardere materialen. De punt centreert doorgaans beter bij het aanboren, waardoor de boor minder snel wegloopt. Dit helpt om nauwkeuriger te werken.
Daarnaast zijn metaalboren verkrijgbaar in verschillende lengtes. De DIN 338-norm wordt bijvoorbeeld veel gebruikt voor standaard spiraalboren. Voor diepere gaten zijn langere uitvoeringen, zoals DIN 340, beschikbaar.
Kies niet automatisch de langste boor. Een kortere boor is doorgaans stijver en minder gevoelig voor trillingen. Gebruik daarom de kortste uitvoering waarmee je de gewenste boordiepte bereikt.
Zo voorkom je slijtage tijdens het boren
Zelfs de beste metaalboor presteert minder goed wanneer je hem verkeerd gebruikt. Met een paar aandachtspunten verbeter je het boorresultaat en voorkom je onnodige slijtage.
Zet het werkstuk stevig vast
Een bewegend werkstuk maakt het lastiger om nauwkeurig te boren en vergroot het risico op beschadiging of een gebroken boor.
Gebruik het juiste toerental
Een te hoog toerental veroorzaakt extra warmte. Vooral bij grotere boordiameters en harde metalen is het belangrijk om het toerental aan te passen aan het materiaal en de boor.
Gebruik geschikte snijolie of koeling
Bij het boren in staal en RVS helpt smering om wrijving te verminderen en warmte af te voeren. Dit ondersteunt de levensduur van de boor en draagt bij aan een beter resultaat.
Oefen de juiste druk uit
Laat de snijkanten hun werk doen. Te weinig druk kan ervoor zorgen dat de boor over het materiaal wrijft, terwijl te veel druk de snijkanten onnodig belast.
Welke metaalboor past bij jouw werkzaamheden?
De beste keuze hangt af van het materiaal, de gewenste nauwkeurigheid en de omstandigheden waarin je werkt. Voor algemeen boorwerk is HSS-R vaak voldoende. Wanneer je nauwkeuriger wilt werken, is HSS-G een goede optie. Voor RVS en andere moeilijk te bewerken metalen ligt HSS-Co meer voor de hand. Bij professionele machinale toepassingen kunnen VHM-boren voordelen bieden.
Kijk bij het kiezen ook naar de diameter, lengte, punthoek en eventuele coating. Door deze eigenschappen op elkaar af te stemmen, voorkom je dat je een boor gebruikt die niet bij de toepassing past.